Özel Hastanede Fark Ücreti: %200 Tavan ve Haklarınız

SGK ile sözleşmeli özel sağlık kuruluşları, SGK'nın Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) üzerinden ödediği tutara ek olarak hastadan ilave ücret alabilir. Halk arasında "fark ücreti" denen budur. Dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 73. maddesidir ve alınabilecek tutar sınırsız değildir: tavan, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen orana göre SUT fiyatının %200'üdür.

Somut olarak: SUT fiyatı 1.000 TL olan bir işlemde SGK anlaşmalı özel hastane sizden en fazla 2.000 TL fark isteyebilir; cebinizden çıkabilecek yasal üst sınır SGK payı hariç 2.000 TL'dir. hastane.dev'deki her fiyat sayfasında gördüğünüz "cebinizden en fazla ne çıkar" kutusu tam bu hesabı yapar: SUT fiyatı × %200 = fark tavanı.

Önemli bir ayrım: bu tavan yalnızca SGK anlaşmalı kurumlar için geçerlidir. SGK ile sözleşmesi olmayan özel hastane fiyatını serbestçe belirler; orada SGK ödemesi ve dolayısıyla tavan koruması yoktur (acil hâller hariç).

Mevzuat bazı hizmetleri fark ücretinden tümüyle muaf tutar. Başlıcaları: acil servise başvuru ile başlayan ve acil hâl devam ettiği sürece sunulan hizmetler; yoğun bakım hizmetleri; doğumsal anomaliler için cerrahi işlemler; onkolojik tedaviler (kanser cerrahisi, kemoterapi, radyoterapi gibi); organ, doku ve hücre nakilleri; kardiyovasküler cerrahi işlemleri (istisnaları vardır) ve diyaliz tedavileri.

Bu listelerdeki bir hizmet için SGK anlaşmalı kurum sizden fark istediğinde, bu talep mevzuata aykırıdır. Acil serviste ücret konusunu ayrıntılarıyla acil servis rehberinde ele aldık.

Ayrıca SUT eki EK-2G listesi, ilave ücret uygulanmayacak işlemleri tek tek sayar. Kurumlar ayrıca otelcilik hizmeti (ör. tek kişilik oda, refakatçi) için ayrı bir tarife uygulayabilir; bunlar tıbbi işlemin fark tavanından ayrı kalemlerdir ve önceden bildirilmelidir.

Mevzuat, hastadan alınacak ilave ücretin önceden ve yazılı olarak bildirilmesini gerektirir. SGK anlaşmalı özel hastane, tahmini fark tutarını işlem öncesinde size bildirmek ve onayınızı almak zorundadır; acil durumlar bu bilgilendirmenin istisnasıdır. Bilgilendirme yapılmadan sonradan çıkarılan yüksek fark faturaları itiraza açıktır.

Pratik öneri: yatış veya ameliyat planlanırken hastaneden kalem kalem tahmini maliyet dökümü isteyin ve SGK anlaşmasının sizin işleminizi kapsayıp kapsamadığını sorun. Bazı kurumlar SGK anlaşmalı olsa da belirli branşlarda ya da öğretim üyesi muayenelerinde farklı koşullar uygulayabilir; bunu da yazılı sorun.

Hastane girişinde "SGK'lı hasta kabul edilmiyor" veya "önce ücretli kayıt açalım" gibi yönlendirmelerle karşılaşırsanız, kurumun o hizmet için SGK sözleşmesinin olup olmadığını netleştirin. SGK provizyonu (MEDULA) açılmadan yapılan işlemlerde hem SGK payı hem tavan koruması devre dışı kalır.

İlk adım her zaman belge: fatura, fiyat bilgilendirme/onay formu ve varsa yazışmaları saklayın. Tavan aşımı veya fark alınamayacak hizmette fark alınması söz konusuysa önce hastanenin hasta hakları birimine yazılı başvurun.

Sonuç alamazsanız başvuru kanalları şunlardır: SGK (ALO 170 veya il müdürlüğüne dilekçe; SGK, sözleşmeli kurumun tavan aşımını denetler ve yaptırım uygular), Sağlık Bakanlığı SABİM hattı (184) ve ilçe sağlık müdürlüğü, tüketici uyuşmazlıkları için Tüketici Hakem Heyeti (belirli parasal sınırlara göre) ve son olarak genel yargı yolu.

Şikâyette işlem tarihi, işlem SUT kodu (faturada yer alır), ödenen tutar ve alınan fark açıkça yazılmalıdır. SUT kodunu fiyat sayfalarımızın kaynak satırında da bulabilirsiniz; tavan hesabıyla faturayı karşılaştırmak itirazın temelini oluşturur.